പുസ്തകത്താളിലെ പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾ ഒരു പഴയ പബ്ലിക് ലൈബ്രറിയിൽ തുടങ്ങുന്ന, ഹൃദയം തൊടുന്ന ഒരു മലയാളം പ്രണയകഥയാണ്. പരസ്പരം പേരറിയാത്ത, ഒരിക്കലും മുഖം കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത രണ്ടുപേർ ഒരേ പുസ്തകത്തിന്റെ മാർജിനിൽ പെൻസിൽ കൊണ്ട് എഴുതിയ ചെറിയ വരികളിലൂടെ പതിയെ അടുക്കുന്നു. വാക്കുകൾ മാത്രം പാലമായ ആ സ്നേഹം ഒരു ദിവസം പെട്ടെന്ന് നിലയ്ക്കുമ്പോൾ നന്ദൻ തേടിയിറങ്ങുന്നത് ഒരു പേരിനെയല്ല, തന്റെ ഹൃദയം തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരു കൈയക്ഷരത്തെയാണ്.
വായനയും ഏകാന്തതയും കാത്തിരിപ്പും ഒരുമിച്ചു ചേരുന്ന ഈ ചെറുകഥ, ഒരു കപ്പ് ചായയോടൊപ്പം സാവധാനം വായിക്കൂ.
പഴയ ലൈബ്രറിയിലെ പുതിയ വായനക്കാരൻ
ബാങ്കിൽ നിന്ന് ട്രാൻസ്ഫർ കിട്ടി പാലക്കാട് ടൗണിലെത്തിയിട്ട് നന്ദന് രണ്ടു മാസമേ ആയിരുന്നുള്ളൂ. വാടകമുറിയും ഓഫീസും തമ്മിലുള്ള പതിനഞ്ചു മിനിറ്റ് നടത്തം മാത്രമായിരുന്നു അവന്റെ ലോകം. ആരെയും പരിചയമില്ല. വൈകുന്നേരങ്ങൾ നീണ്ടുനീണ്ട് രാത്രിയാകുമ്പോൾ മുറിയിലെ പഴയ ഫാനിന്റെ കരകര ശബ്ദം മാത്രമായിരുന്നു കൂട്ട്.
അമ്മ പോയതിനു ശേഷം നന്ദൻ അങ്ങനെയായിരുന്നു. ആളുകളോടു സംസാരിക്കാൻ മടി. ഫോൺ വിളിക്കുന്നത് അച്ഛനെ മാത്രം, അതും ആഴ്ചയിലൊരിക്കൽ, രണ്ടോ മൂന്നോ മിനിറ്റ്. “ഊണു കഴിച്ചോ?”, “ജോലി എങ്ങനെ?” – അതിനപ്പുറം അവരുടെ സംഭാഷണങ്ങൾ പോയില്ല. ഉള്ളിൽ ഒരുപാട് പറയാനുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, കേൾക്കാൻ ആരുമില്ലാത്തതുപോലെ അവനു തോന്നി.
കോളേജ് കാലത്ത് അവൻ ഒരുപാട് വായിക്കുമായിരുന്നു. അമ്മയായിരുന്നു ആ ശീലം തുടങ്ങിവെച്ചത്. ഉറങ്ങുന്നതിനു മുമ്പ് അമ്മ വായിച്ചുകൊടുത്തിരുന്ന കഥകൾ. ജോലിയും തിരക്കും വന്നപ്പോൾ പുസ്തകങ്ങൾ അലമാരയിൽ പൊടി പിടിച്ചു. ഇപ്പോൾ ഈ അപരിചിതമായ നഗരത്തിൽ, ആ പഴയ ശീലം അവനെ തിരികെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ.
ഒരു ശനിയാഴ്ച, മഴ ചാറിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഉച്ചനേരത്ത്, ഓഫീസിനടുത്തുള്ള ഇടവഴിയിൽ അവൻ ആ കെട്ടിടം ആദ്യമായി ശ്രദ്ധിച്ചു. ചുവന്ന ഓടിട്ട, പായൽ പിടിച്ച ചുവരുകളുള്ള ഒരു പഴയ കെട്ടിടം. മുകളിൽ മങ്ങിയ അക്ഷരങ്ങളിൽ “പബ്ലിക് ലൈബ്രറി – സ്ഥാപിതം 1952” എന്നെഴുതിയിരിക്കുന്നു.
ഉള്ളിൽ കയറിയപ്പോൾ പഴയ കടലാസിന്റെയും തേക്കുമരത്തിന്റെയും ഒരു പ്രത്യേക മണം അവനെ വരവേറ്റു. കൗണ്ടറിനു പിന്നിൽ കട്ടിക്കണ്ണട വെച്ച ഒരു വൃദ്ധൻ ഇരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വേലായുധേട്ടൻ – മുപ്പതു വർഷമായി ആ ലൈബ്രറിയുടെ ഹൃദയം അദ്ദേഹമായിരുന്നു.
“മെമ്പർഷിപ്പ് എടുക്കാനാണോ മോനേ?” ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.
“അതെ. സമയം പോകാൻ എന്തെങ്കിലും വായിക്കണം.”
“സമയം പോകാനല്ല, സമയം ഉണ്ടാക്കാനാണ് വായന,” രജിസ്റ്ററിൽ പേരെഴുതുന്നതിനിടെ വേലായുധേട്ടൻ പറഞ്ഞു. “ഇവിടത്തെ പുസ്തകങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ നമ്മളെയും തിരിച്ചു വായിക്കും.”
നന്ദൻ ആ വാക്ക് അത്ര കാര്യമാക്കിയില്ല. പൊടി പിടിച്ച അലമാരകൾക്കിടയിലൂടെ നടന്ന് അവൻ ഒരു പഴയ നോവൽ കൈയിലെടുത്തു – “നീലക്കടമ്പിന്റെ ചുവട്ടിൽ”. പുറംചട്ട കീറിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു. പുസ്തകത്തിന്റെ കാർഡിൽ അവസാനമായി എടുത്തയാളുടെ പേരില്ല, ഒരു തീയതി മാത്രം. എന്തോ ഒരു കൗതുകത്തിൽ അവൻ അതുമായി വീട്ടിലേക്കു നടന്നു.
മാർജിനിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന കൈയക്ഷരം
അന്നു രാത്രി ഊണു കഴിഞ്ഞ് നന്ദൻ പുസ്തകം തുറന്നു. ഇരുപത്തിമൂന്നാം പേജിലെത്തിയപ്പോൾ അവൻ നിന്നു. ഒരു വരിക്കു താഴെ നേർത്ത പെൻസിൽ കൊണ്ട് ഒരു വര. അതിനടുത്ത് മാർജിനിൽ ചെറിയ, വൃത്തിയുള്ള ഒരു കൈയക്ഷരം:
“ഈ വരി വായിച്ചപ്പോൾ അമ്മയുടെ അടുക്കളയിലെ വിളക്കിനെ ഓർത്തുപോയി. ചില വെളിച്ചങ്ങൾ അണഞ്ഞാലും കണ്ണിൽ ബാക്കിയാകും.”
നന്ദൻ ആ വരി പലതവണ വായിച്ചു. ആരോ, എപ്പോഴോ, ഇതേ പുസ്തകം കൈയിലെടുത്ത് ഇതേ വരിയിൽ നിന്നുപോയിരിക്കുന്നു. അവന്റെ അമ്മയും മൂന്നു വർഷം മുമ്പാണ് പോയത്. ആ കൈയക്ഷരം അവന്റെ ഉള്ളിലെ ഒരടഞ്ഞ മുറിയുടെ വാതിൽ പതിയെ തുറന്നതുപോലെ തോന്നി.
പിന്നെയും പേജുകളിൽ അങ്ങിങ്ങായി കുറിപ്പുകൾ. ഒരിടത്ത് “ഇവൻ ഇങ്ങനെ പറയരുതായിരുന്നു” എന്ന് നായകനോടുള്ള ദേഷ്യം. മറ്റൊരിടത്ത് ഒരു ചെറിയ പുഞ്ചിരി വരച്ചിരിക്കുന്നു. ഇനിയൊരിടത്ത് “ഇടിമിന്നലുള്ള രാത്രികൾ എനിക്ക് പേടിയാണ്” എന്നൊരു ചെറിയ കുമ്പസാരം. ഓരോ കുറിപ്പും ഒരു ശബ്ദം പോലെയായിരുന്നു. ഏതോ ഒരാൾ അവന്റെ അടുത്തിരുന്ന് ഒപ്പം വായിക്കുന്നതുപോലെ.
പാതിരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, എവിടെനിന്നോ കിട്ടിയ ഒരു ധൈര്യത്തിൽ നന്ദൻ മേശവലിപ്പിൽ നിന്ന് ഒരു പെൻസിൽ എടുത്തു. ഇരുപത്തിമൂന്നാം പേജിലെ ആ കുറിപ്പിനു താഴെ, വിറയ്ക്കുന്ന വിരലുകളോടെ അവൻ എഴുതി:
“എന്റെ അമ്മയുടെ വിളക്കും ഇപ്പോഴും കണ്ണിലുണ്ട്. ഈ വരി ഞാനും ഒരുപാടു നേരം നോക്കിയിരുന്നു. – ന”
എഴുതിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവന് സ്വയം ചിരി വന്നു. ആരു വായിക്കാൻ? ഈ പഴയ പുസ്തകം ഇനി ആരെടുക്കാൻ? എങ്കിലും ആ രാത്രി, ഏറെ നാളുകൾക്കു ശേഷം, അവൻ പതിവില്ലാത്ത ഒരു സമാധാനത്തോടെ ഉറങ്ങി.
പിറ്റേന്ന് ഓഫീസിലിരിക്കുമ്പോഴും ആ കൈയക്ഷരം അവന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു പോയില്ല. ആരായിരിക്കും അത്? ഒരു വിദ്യാർത്ഥിനി? ഒരു വീട്ടമ്മ? അതോ വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഈ പുസ്തകം വായിച്ച്, ഇപ്പോൾ എവിടെയോ ജീവിക്കുന്ന ഒരാൾ? ആ കുറിപ്പ് ഒരുപക്ഷേ പത്തു വർഷം പഴയതായിരിക്കാം. എങ്കിലും, അതിലെ ഓരോ വാക്കും ഇന്നലെ എഴുതിയതുപോലെ ജീവനുള്ളതായിരുന്നു. ആദ്യമായി, ഈ അപരിചിത നഗരത്തിൽ ആരോ തന്നെ മനസ്സിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അവനു തോന്നി.
പേരില്ലാത്ത രണ്ടു വായനക്കാർ
ഒരാഴ്ച കഴിഞ്ഞ് പുസ്തകം തിരികെ കൊടുക്കുമ്പോൾ വേലായുധേട്ടൻ കണ്ണടയ്ക്കു മുകളിലൂടെ അവനെ ഒന്നു നോക്കി. “നല്ല പുസ്തകമായിരുന്നോ?”
“പുസ്തകത്തേക്കാൾ നല്ലത് അതിലെ മാർജിനായിരുന്നു,” നന്ദൻ അറിയാതെ പറഞ്ഞുപോയി.
വൃദ്ധൻ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. ചുണ്ടിന്റെ കോണിൽ ഒരു ചെറിയ ചിരി മാത്രം.
രണ്ടാഴ്ച കഴിഞ്ഞ്, വെറുതെ ഒരു തോന്നലിൽ നന്ദൻ ആ പുസ്തകം വീണ്ടും എടുത്തു. ഇരുപത്തിമൂന്നാം പേജ് തുറന്നപ്പോൾ അവന്റെ ഹൃദയം ഒരു നിമിഷം നിന്നുപോയി. അവന്റെ വരിക്കു താഴെ അതേ വൃത്തിയുള്ള കൈയക്ഷരം:
“ന-യ്ക്ക്, ഇത്രയും കാലം ഈ പുസ്തകത്തോടു മാത്രമാണ് ഞാൻ സംസാരിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ന് പുസ്തകം തിരിച്ചു മിണ്ടി. നന്ദി. – മ”
നന്ദൻ ആ കുറിപ്പിലേക്ക് ഏറെ നേരം നോക്കിയിരുന്നു. “മ” – ആ ഒരൊറ്റ അക്ഷരത്തിനു പിന്നിൽ ആരായിരിക്കും? മീനാക്ഷി? മായ? മാളവിക? ഓരോ പേരും അവൻ മനസ്സിൽ പറഞ്ഞുനോക്കി. പിന്നെ സ്വയം വിലക്കി. പേരിലല്ല കാര്യം. ആ വരികളിലാണ്.
അന്നുമുതൽ “നീലക്കടമ്പിന്റെ ചുവട്ടിൽ” അവരുടെ തപാൽപ്പെട്ടിയായി. അവൻ ശനിയാഴ്ചകളിൽ എടുക്കും, ബുധനാഴ്ചയ്ക്കു മുമ്പ് തിരികെ വെക്കും. അവൾ വ്യാഴാഴ്ച എടുത്ത് വെള്ളിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം തിരികെ വെക്കും. ഒരിക്കലും കൂട്ടിമുട്ടാത്ത രണ്ടു സമയങ്ങൾ. പക്ഷേ ഒരേ പേജുകൾ, ഒരേ വരികൾ.
വേലായുധേട്ടൻ എല്ലാം കാണുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ ഒരിക്കലും ഒന്നും ചോദിച്ചില്ല. നന്ദൻ പുസ്തകം തിരികെ കൊടുക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം അത് മറ്റാർക്കും കൊടുക്കാതെ കൗണ്ടറിനടിയിൽ പ്രത്യേകം മാറ്റിവെക്കാൻ തുടങ്ങി. “ഇത് റിസർവ്ഡ് ആണ്,” മറ്റാരെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ അദ്ദേഹം ഗൗരവത്തിൽ പറയും.
പുസ്തകത്തിന്റെ അവസാന പേജിലെ ഒഴിഞ്ഞ ഭാഗത്ത് അവൾ ഒരു നിയമം എഴുതി: “പേരുകൾ വേണ്ട. ഫോൺ നമ്പറുകൾ വേണ്ട. കാണാൻ ശ്രമിക്കരുത്. ഈ പേജുകൾക്കുള്ളിൽ നമ്മൾ സത്യം മാത്രം പറയും. പുറത്തെ ലോകത്തിന് ഇതിൽ ഒരവകാശവുമില്ല.”
നന്ദൻ താഴെ എഴുതി: “സമ്മതം. ഒരപേക്ഷ മാത്രം – ഒരിക്കലും പെട്ടെന്ന് നിർത്തിപ്പോകരുത്.”
അവൾ മറുപടിയായി ഒരു ചെറിയ നക്ഷത്രം മാത്രം വരച്ചു.
മാസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. മാർജിനുകൾ നിറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ പുസ്തകത്തിനുള്ളിൽ ചെറിയ കടലാസുതുണ്ടുകൾ തിരുകിവെക്കാൻ തുടങ്ങി. അവൾക്ക് മഴ ഇഷ്ടമാണ്, പക്ഷേ ഇടിമിന്നൽ പേടിയാണ്. ചായയിൽ പഞ്ചസാര കുറവു മതി. കുട്ടിക്കാലത്ത് അച്ഛൻ ഉറക്കെ വായിച്ചുകൊടുത്തിരുന്ന കഥകളാണ് അവളെ ഒരു വായനക്കാരിയാക്കിയത്. അവൻ എഴുതി – ഓഫീസിലെ കണക്കുകൾക്കിടയിൽ ഒരു കവിതയാകാൻ കൊതിക്കുന്ന ഒരാളാണ് താനെന്ന്. ആരോടും പറയാത്ത ഏകാന്തതയെക്കുറിച്ച്. അമ്മയില്ലാത്ത വീട്ടിലെ ഓണത്തെക്കുറിച്ച്.
ഒരിക്കൽ അവൻ ചോദിച്ചു: “നിനക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട ശബ്ദം ഏതാണ്?” അടുത്ത ആഴ്ച മറുപടി വന്നു: “പുതിയ പുസ്തകത്തിന്റെ പേജ് മറിക്കുന്ന ശബ്ദം. പിന്നെ… ഈ പുസ്തകം തുറക്കുമ്പോൾ നിന്റെ കുറിപ്പുണ്ടോ എന്നു നോക്കുന്ന എന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പ്.”
ചില ആഴ്ചകളിൽ അവർ വഴക്കിട്ടു. നോവലിലെ നായിക നായകനെ വിട്ടുപോയത് ശരിയാണെന്ന് അവൾ എഴുതി. തെറ്റാണെന്ന് അവൻ. “സ്നേഹം ചിലപ്പോൾ പോകാൻ അനുവദിക്കലാണ്,” അവൾ എഴുതി. “സ്നേഹം ചിലപ്പോൾ തിരികെ വിളിക്കലാണ്,” അവൻ മറുപടി എഴുതി. ആ തർക്കം മൂന്നു പേജുകളിലേക്ക് നീണ്ടു. ഒടുവിൽ അവൾ എഴുതി: “ശരി, നീ ജയിച്ചു. പക്ഷേ അടുത്ത ആഴ്ച ഞാൻ ജയിക്കും.” ആ വരി വായിച്ച് ഓഫീസിലിരുന്ന് അവൻ ഒറ്റയ്ക്കു ചിരിച്ചു. സഹപ്രവർത്തകർ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി. നന്ദൻ ചിരിക്കുന്നത് അവർ ആദ്യമായി കാണുകയായിരുന്നു.
ഓണക്കാലത്ത് പുസ്തകത്തിനുള്ളിൽ ഒരു ഉണങ്ങിയ മുക്കുറ്റിപ്പൂവ് അവനെ കാത്തിരുന്നു. ഒപ്പം ഒരു വരി: “അമ്മയില്ലാത്ത ഓണമാണെന്ന് നീ എഴുതിയിരുന്നല്ലോ. ഇത് എന്റെ മുറ്റത്തു നിന്നാണ്. ഈ ഓണം നീ ഒറ്റയ്ക്കല്ല.” ആ പൂവ് അവൻ ഇന്നും തന്റെ പേഴ്സിനുള്ളിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നു.
“ഒറ്റയ്ക്കാണെന്ന് തോന്നുമ്പോൾ ഞാൻ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ഭാരം ഓർക്കും,” മറ്റൊരിക്കൽ അവൾ എഴുതി. “ഇതിനുള്ളിൽ എനിക്കുവേണ്ടി ആരോ കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ടെന്ന്.”
ആ വരി വായിച്ച രാത്രി നന്ദന് മനസ്സിലായി, താൻ പ്രണയത്തിലാണെന്ന്. മുഖമില്ലാത്ത, പേരില്ലാത്ത, ഒരു കൈയക്ഷരത്തോടുള്ള പ്രണയം. ആ പുസ്തകത്താളിലെ പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾ ഇല്ലാത്ത ഒരാഴ്ച പോലും അവന് സങ്കൽപ്പിക്കാൻ കഴിയാതായി.
എങ്കിലും ചില കുറിപ്പുകളിൽ ഒരു വിചിത്രമായ മാറ്റം അവൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. അവളുടെ അക്ഷരങ്ങൾ പതിയെ വലുതാകുന്നു. വരികൾ ചിലപ്പോൾ ചരിഞ്ഞുപോകുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ എഴുതി: “ഇപ്പോൾ വായിക്കുമ്പോൾ വരികൾ ചെറുതായി ഓടിമാറുന്നു. പ്രായമായതുകൊണ്ടാകും, അല്ലേ?” ഒപ്പം ഒരു ചിരിക്കുന്ന മുഖം വരച്ചിരുന്നു. നന്ദൻ അത് അത്ര കാര്യമാക്കിയില്ല. ആ അശ്രദ്ധ പിന്നീട് അവനെ ഒരുപാട് വേദനിപ്പിക്കുമെന്ന് അന്ന് അവനറിയില്ലായിരുന്നു.
പെട്ടെന്ന് നിലച്ചുപോയ കുറിപ്പുകൾ
ഡിസംബറിലെ ഒരു ശനിയാഴ്ച. ക്രിസ്മസ് നക്ഷത്രങ്ങൾ തൂങ്ങിക്കിടന്ന തെരുവിലൂടെ നന്ദൻ ലൈബ്രറിയിലേക്ക് ഓടിക്കയറി. അന്ന് അവൻ ഒരു തീരുമാനമെടുത്തിരുന്നു – നിയമം തെറ്റിക്കാൻ. അവളോട് ഒരിക്കലെങ്കിലും കാണാമോ എന്ന് ചോദിക്കാൻ. അതിനുവേണ്ടി ഒരാഴ്ച മുഴുവൻ അവൻ വാക്കുകൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു വെച്ചിരുന്നു.
പുസ്തകത്തിനുള്ളിൽ വെക്കാൻ അവൻ ഒരു കത്ത് എഴുതിയിരുന്നു. “മ, ഒരു വർഷത്തോളമായി ഞാൻ നിന്നോടു സംസാരിക്കുന്നു. നിന്റെ ശബ്ദം എങ്ങനെയാണെന്ന് എനിക്കറിയില്ല. പക്ഷേ നിന്റെ മൗനം പോലും എനിക്ക് മനസ്സിലാകും. ഒരിക്കൽ, ഒരേയൊരു തവണ, ഈ ലൈബ്രറിയിലെ ജനലരികിൽ നമുക്ക് ഒരുമിച്ചിരിക്കാമോ? നീ വേണ്ടെന്നു പറഞ്ഞാൽ ഞാൻ ഇനി ചോദിക്കില്ല. – ന”
പക്ഷേ പുസ്തകം തുറന്നപ്പോൾ അവന്റെ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചത്തെ കുറിപ്പിനു താഴെ ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു. ഒഴിഞ്ഞ മാർജിൻ. വെള്ളക്കടലാസിന്റെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന നിശ്ശബ്ദത.
അടുത്ത ആഴ്ചയും ഒന്നുമില്ല. അതിനടുത്ത ആഴ്ചയും.
ഓരോ ശനിയാഴ്ചയും ലൈബ്രറിയിലേക്കുള്ള നടത്തം അവന് ഒരു പ്രാർത്ഥനയായി മാറി. പടികൾ കയറുമ്പോൾ ഹൃദയം മിടിക്കും. പുസ്തകം തുറക്കുമ്പോൾ ശ്വാസം നിൽക്കും. ഒഴിഞ്ഞ മാർജിൻ കാണുമ്പോൾ ഉള്ളിലെന്തോ ഇടിഞ്ഞുവീഴും. അവൻ ഓരോ ആഴ്ചയും ഒരു ചെറിയ കുറിപ്പ് കൂടി എഴുതി വെച്ചു: “നീ എവിടെയാണ്?”, “ഞാൻ എന്തെങ്കിലും തെറ്റായി പറഞ്ഞോ?”, “ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും ഒരു നക്ഷത്രം മാത്രം വരച്ചാൽ മതി.” മറുപടി വന്നില്ല.
ഒരു വ്യാഴാഴ്ച ഓഫീസിൽ നിന്ന് ലീവെടുത്ത് ലൈബ്രറിയുടെ മുന്നിലെ ചായക്കടയിൽ ചെന്നിരിക്കാൻ പോലും അവൻ ആലോചിച്ചു. ആരാണ് ആ പുസ്തകം എടുക്കാൻ വരുന്നതെന്ന് ഒളിച്ചുനിന്നു നോക്കാൻ. പക്ഷേ അവസാന നിമിഷം അവൻ പിന്മാറി. അവൾ എഴുതിയ നിയമം – “കാണാൻ ശ്രമിക്കരുത്” – അവന്റെ കാലുകളെ പിടിച്ചുനിർത്തി.
നന്ദന്റെ ഉള്ളിൽ ഭയം വളർന്നു. താൻ എന്തെങ്കിലും തെറ്റായി എഴുതിയോ? അവൾക്ക് മടുത്തോ? അതോ… അവൾക്ക് എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചോ? “ഒരിക്കലും പെട്ടെന്ന് നിർത്തിപ്പോകരുത്” എന്ന അവന്റെ അപേക്ഷയ്ക്കു താഴെ അവൾ വരച്ച ആ ചെറിയ നക്ഷത്രം അവനെ നോക്കി നിൽക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.
നാലാമത്തെ ശനിയാഴ്ച പുസ്തകത്തിനുള്ളിൽ ഒരു മടക്കിയ കടലാസ് കിടന്നിരുന്നു. അക്ഷരങ്ങൾ വളരെ വലുത്. വിറയ്ക്കുന്ന വരകൾ. ഓരോ വാക്കും വേറെ വേറെ, ഏറെ കഷ്ടപ്പെട്ട് എഴുതിയതുപോലെ:
“ന, ക്ഷമിക്കണം. എന്റെ കണ്ണുകൾക്ക് ഇനി അധികം വരികൾ വായിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കില്ല. റെറ്റിനയ്ക്ക് ഒരസുഖമാണ്. അടുത്ത ആഴ്ച ഓപ്പറേഷൻ. ശരിയാകുമോ എന്ന് ഡോക്ടർമാർക്കും ഉറപ്പില്ല. നിന്റെ കൈയക്ഷരം ഇനി കാണാൻ പറ്റിയില്ലെങ്കിലോ എന്നു പേടിച്ചാണ് ഞാൻ എഴുതാതിരുന്നത്. നമ്മുടെ നിയമം ഞാൻ തന്നെ തെറ്റിക്കുന്നു. പെട്ടെന്ന് നിർത്തിപ്പോകുന്നു. മാപ്പ്. – മ”
നന്ദൻ ആ കടലാസ് നെഞ്ചോടു ചേർത്തു. ലൈബ്രറിയുടെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ അവന്റെ കണ്ണുനീർ ആ പഴയ പുസ്തകത്തിന്റെ താളിലേക്ക് ഇറ്റുവീണു. മഷി പടരാത്ത പെൻസിൽ അക്ഷരങ്ങൾ പോലെ, ചില വേദനകളും മായാതെ കിടക്കുമെന്ന് അവനു തോന്നി.
വ്യാഴാഴ്ചയിലെ വായനമുറി
അവൻ നേരെ കൗണ്ടറിലേക്കു നടന്നു. “വേലായുധേട്ടാ, ഈ പുസ്തകം എടുക്കുന്ന ആ മറ്റേയാൾ… ആരാണ്? ഞാൻ ഒരു നിയമം തെറ്റിക്കുകയാണ്. പക്ഷേ എനിക്ക് അറിഞ്ഞേ പറ്റൂ.”
വൃദ്ധൻ കുറെ നേരം അവനെത്തന്നെ നോക്കിയിരുന്നു. പിന്നെ കണ്ണട ഊരി മുണ്ടിന്റെ തുമ്പുകൊണ്ട് തുടച്ചു. “ഈ ലൈബ്രറിയിൽ മുപ്പതു വർഷമായി ഞാൻ ഒരുപാട് പ്രണയങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട് മോനേ. പക്ഷേ ഒരു പുസ്തകം രണ്ടുപേർക്കിടയിൽ ഇത്രയും കാലം യാത്ര ചെയ്യുന്നത് ഇതാദ്യമായിട്ടാണ്.”
“അവളുടെ പേര് മീര. ഇവിടെ അടുത്തുള്ള സ്കൂളിലെ ടീച്ചറായിരുന്നു. കുട്ടിക്കാലം മുതൽ അച്ഛന്റെ കൈപിടിച്ച് ഇവിടെ വരുമായിരുന്നു. ഓപ്പറേഷൻ കഴിഞ്ഞു. കണ്ണിന് ഇപ്പോഴും മങ്ങലുണ്ട്. എങ്കിലും എല്ലാ വ്യാഴാഴ്ചയും അവൾ വരും. ആ ജനലരികിലെ കസേരയിൽ വന്നിരിക്കും. ഒന്നും വായിക്കാൻ പറ്റില്ല. എങ്കിലും വരും.” അദ്ദേഹം ഒന്നു നിർത്തി. “ആരെയോ കാത്തിരിക്കുന്നതുപോലെ.”
“അവൾക്ക് നിന്നെ അറിയാമോ?” നന്ദൻ പതുക്കെ ചോദിച്ചു.
“നിന്റെ പേരറിയില്ല. മുഖമറിയില്ല.” വേലായുധേട്ടൻ ഒന്നു ചിരിച്ചു. “പക്ഷേ ഓപ്പറേഷനു പോകുന്നതിന്റെ തലേന്ന് അവൾ ഇവിടെ വന്നു. ആ പുസ്തകം നെഞ്ചോടു ചേർത്തുപിടിച്ച് ഏറെ നേരം ഇരുന്നു. പോകാൻ നേരം എന്നോടു പറഞ്ഞു – ‘വേലായുധേട്ടാ, അവൻ എന്നെങ്കിലും ചോദിച്ചുവന്നാൽ, എന്നെ കാണിച്ചുകൊടുക്കണം. ഞാൻ അവനെ കാണില്ലെങ്കിലും.’”
നന്ദന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. ഏറെ നാളായി ഉള്ളിൽ കെട്ടിക്കിടന്നിരുന്ന ഒരു കരച്ചിൽ പുറത്തേക്കു വരാൻ വെമ്പുന്നതുപോലെ.
ആ ആഴ്ച നന്ദന് ദിവസങ്ങൾ നീങ്ങിയതേയില്ല. ബുധനാഴ്ച രാത്രി അവൻ ഉറങ്ങിയില്ല. എന്തു പറയും? അവൾ തന്നെ സ്വീകരിക്കുമോ? അതോ നിയമം തെറ്റിച്ചതിന് ദേഷ്യപ്പെടുമോ? അവൻ എഴുതി വെച്ച വാക്കുകളെല്ലാം രാവിലെയായപ്പോഴേക്കും അർത്ഥമില്ലാത്തതായി തോന്നി.
വ്യാഴാഴ്ച വൈകുന്നേരം നാലു മണി. ലൈബ്രറിയുടെ പിൻവശത്തെ വായനമുറിയിലേക്ക് നന്ദൻ പതിയെ നടന്നു. ജനലിലൂടെ വീഴുന്ന സ്വർണ്ണനിറമുള്ള വെയിൽ. ആ വെയിലിൽ ഇളംനീല സാരിയുടുത്ത ഒരു പെൺകുട്ടി ഇരിക്കുന്നു. കണ്ണിൽ കറുത്ത കണ്ണട. മടിയിൽ തുറന്നുവെച്ച ഒരു പുസ്തകം. അവൾ അതു വായിക്കുന്നില്ല. വെറുതെ വിരലുകൾ കൊണ്ട് പേജിൽ തലോടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
അവന്റെ കാലുകൾ നിന്നു. അവൾ തലോടുന്നത് “നീലക്കടമ്പിന്റെ ചുവട്ടിൽ” ആയിരുന്നു. അവരുടെ പുസ്തകം. അക്ഷരങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയാതെയും അവൾ ആ പെൻസിൽ വരകളെ വിരലുകൾ കൊണ്ട് വായിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു.
ആ കാഴ്ച കണ്ടുനിന്നപ്പോൾ നന്ദന് മനസ്സിലായി, അവൾ വെറുതെ ഇരിക്കുകയല്ല. പുസ്തകത്താളിലെ പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾ വിരലുകൾ കൊണ്ട് തൊട്ട്, ആ ആഴ്ചകൾ മുഴുവൻ അവൾ അവനോടു സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഒരിക്കലും മറുപടി കിട്ടില്ലെന്ന് കരുതിയിട്ടും.
പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾക്ക് ഒരു ശബ്ദം
നന്ദൻ അവളുടെ അടുത്തുള്ള കസേരയിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കാതെ ഇരുന്നു. അവൾ തല തിരിച്ചു. “ആരാണ്?”
ഒരു നിമിഷം അവന് ശബ്ദം കിട്ടിയില്ല. പിന്നെ അവൻ അവളുടെ കൈയിലെ പുസ്തകം പതിയെ വാങ്ങി. ഇരുപത്തിമൂന്നാം പേജ് തുറന്നു. അവരുടെ ആദ്യത്തെ കുറിപ്പുകൾ. ഇടറുന്ന സ്വരത്തിൽ അവൻ ഉറക്കെ വായിച്ചു:
“ഈ വരി വായിച്ചപ്പോൾ അമ്മയുടെ അടുക്കളയിലെ വിളക്കിനെ ഓർത്തുപോയി. ചില വെളിച്ചങ്ങൾ അണഞ്ഞാലും കണ്ണിൽ ബാക്കിയാകും.”
മീരയുടെ ചുണ്ടുകൾ വിറച്ചു. അവൻ തുടർന്നു, തന്റെ മറുപടി: “എന്റെ അമ്മയുടെ വിളക്കും ഇപ്പോഴും കണ്ണിലുണ്ട്…”
“ന…” അവൾ മന്ത്രിച്ചു. കണ്ണടയ്ക്കടിയിലൂടെ ഒരു തുള്ളി കണ്ണുനീർ ഒലിച്ചിറങ്ങി. “നീ… നിയമം തെറ്റിച്ചു.”
“നീയാണ് ആദ്യം തെറ്റിച്ചത്,” നന്ദൻ ചിരിച്ചു, അവന്റെ കണ്ണുകളും നിറഞ്ഞിരുന്നു. “പെട്ടെന്ന് നിർത്തിപ്പോയി. ഞാൻ ഒരപേക്ഷ വെച്ചിരുന്നതല്ലേ?”
“എനിക്ക് പേടിയായിരുന്നു,” അവൾ പറഞ്ഞു. “നിനക്കു വേണ്ടത് ഒരു വായനക്കാരിയെയാണ്. കണ്ണു മങ്ങിയ ഒരാളെയല്ല. ഇനി ഞാൻ എങ്ങനെ നിന്റെ കുറിപ്പുകൾ വായിക്കും?”
“ഞാൻ പല രാത്രികളിലും ഈ പുസ്തകം നെഞ്ചോടു ചേർത്തുപിടിച്ച് കിടന്നിട്ടുണ്ട്,” അവൾ തുടർന്നു. “വായിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, നിന്റെ പെൻസിൽ വരകളിൽ വിരലോടിച്ചു നോക്കും. ഓരോ വളവിലും നീ ഉണ്ടെന്ന് തോന്നും. അതു മതിയെന്ന് ഞാൻ സ്വയം പറഞ്ഞു. നിന്നെ ഒരു ഭാരമാക്കരുതെന്ന്.”
നന്ദൻ അവളുടെ കൈ പതിയെ തന്റെ കൈയിലെടുത്തു. “എനിക്കു വേണ്ടത് ഒരു വായനക്കാരിയെയല്ല മീരാ. ആ മാർജിനിൽ എന്നോടൊപ്പം ഇരുന്ന ഒരു മനസ്സിനെയാണ്. നിനക്ക് വായിക്കാൻ പറ്റില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ വായിച്ചുതരാം. ബാക്കിയുള്ള എല്ലാ പുസ്തകങ്ങളും. ബാക്കിയുള്ള എല്ലാ വൈകുന്നേരങ്ങളിലും.”
“അപ്പോൾ നമ്മുടെ പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾ ഇനി എന്തു ചെയ്യും?” കരച്ചിലിനിടയിലും അവൾ ചിരിച്ചു.
“അവയ്ക്ക് ഇനി ഒരു ശബ്ദം കിട്ടി. അത്രമാത്രം.”
ജനലിനപ്പുറം പെട്ടെന്ന് ഒരു മഴ പെയ്തുതുടങ്ങി. ഇടിമിന്നൽ മുഴങ്ങിയപ്പോൾ മീര അറിയാതെ അവന്റെ കൈയിൽ മുറുകെപ്പിടിച്ചു. “നിനക്ക് ഇടിമിന്നൽ പേടിയാണെന്ന് എനിക്കറിയാം,” അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു. “നാൽപ്പത്തിരണ്ടാം പേജിന്റെ മാർജിനിൽ നീ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.”
അവൾ ഉറക്കെ ചിരിച്ചുപോയി. ആ ചിരി ലൈബ്രറിയുടെ നിശ്ശബ്ദതയെ പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ കൗണ്ടറിൽ നിന്ന് വേലായുധേട്ടൻ “ശ്ശ്…” എന്നു ശബ്ദമുണ്ടാക്കി. പക്ഷേ ആ കട്ടിക്കണ്ണടയ്ക്കു പിന്നിൽ ആ വൃദ്ധന്റെ കണ്ണുകളും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
അന്ന് ലൈബ്രറി അടയ്ക്കുന്നതുവരെ അവർ ആ ജനലരികിൽ ഇരുന്നു. നന്ദൻ “നീലക്കടമ്പിന്റെ ചുവട്ടിൽ” ആദ്യം മുതൽ ഉറക്കെ വായിച്ചു. ഓരോ കുറിപ്പിലെത്തുമ്പോഴും അവൻ നിർത്തും. അവൾ ചിരിക്കും, ചിലപ്പോൾ കരയും, ചിലപ്പോൾ “അതു ഞാൻ എഴുതിയതല്ല, നീയാണ്” എന്നു തർക്കിക്കും. പുറത്ത് മഴ തോർന്നപ്പോൾ, തെരുവുവിളക്കുകൾ തെളിഞ്ഞപ്പോൾ, ഒരു വർഷം നീണ്ട ആ മൗനത്തിന് ഒടുവിൽ ശബ്ദം കിട്ടിയിരുന്നു.
ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞു. മീരയുടെ രണ്ടാമത്തെ ഓപ്പറേഷൻ വിജയമായിരുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് പഴയ തെളിച്ചം പൂർണ്ണമായി തിരിച്ചുകിട്ടിയില്ലെങ്കിലും വലിയ അക്ഷരങ്ങൾ അവൾക്ക് ഇപ്പോൾ വായിക്കാം. ബാക്കിയുള്ളവ നന്ദൻ വായിച്ചുകൊടുക്കും.
എല്ലാ വ്യാഴാഴ്ചയും ആ ജനലരികിൽ ഇപ്പോൾ രണ്ടു കസേരകളുണ്ട്. ഒരാൾ ഉറക്കെ വായിക്കും. മറ്റേയാൾ കണ്ണടച്ച്, ചായക്കപ്പ് കൈയിൽ പിടിച്ച് കേട്ടിരിക്കും. ചായയിൽ പഞ്ചസാര കുറവായിരിക്കും.
“നീലക്കടമ്പിന്റെ ചുവട്ടിൽ” ഇപ്പോൾ ലൈബ്രറിയിലെ അലമാരയിലില്ല. അവരുടെ കല്യാണദിവസം വേലായുധേട്ടൻ അത് ഒരു സമ്മാനമായി അവർക്കു കൊടുത്തു. പകരം പുതിയൊരു കോപ്പി വാങ്ങി അലമാരയിൽ വെച്ചു. അതിന്റെ ആദ്യപേജിൽ മീര വലിയ അക്ഷരങ്ങളിൽ ഒരു കുറിപ്പെഴുതി:
“ഇതു വായിക്കുന്ന അപരിചിതാ, മാർജിനുകളെ ഒഴിച്ചിടരുത്. ചിലപ്പോൾ നിന്റെ ജീവിതം നിനക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നത് അവിടെയായിരിക്കും. – ന & മ”
ചിലപ്പോൾ ഇന്നും, ഒരു ശനിയാഴ്ച ഉച്ചയ്ക്ക് ആ ലൈബ്രറിയിൽ കയറിയാൽ, ഏതെങ്കിലും ഒരു പഴയ പുസ്തകത്തിന്റെ മാർജിനിൽ നിങ്ങൾക്കും ഒരു പെൻസിൽ കുറിപ്പ് കണ്ടെത്താം. ആരോ, എവിടെയോ, നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ടാകാം.
പുസ്തകത്താളിലെ പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾ – ഈ മലയാളം പ്രണയകഥ പറയുന്നത്
പുസ്തകത്താളിലെ പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾ എന്ന ഈ മലയാളം പ്രണയകഥ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു ലളിതമായ സത്യമാണ് – സ്നേഹം ആദ്യം തിരിച്ചറിയുന്നത് കണ്ണുകളല്ല, മനസ്സാണ്. മുഖവും പേരും അറിയാതെ തന്നെ രണ്ടുപേർക്ക് ഒരാളെ പൂർണ്ണമായി അറിയാൻ കഴിയും. കാഴ്ച മങ്ങിയാലും, വാക്കുകൾക്കു ശബ്ദം നൽകാൻ ഒരാൾ കൂടെയുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ജീവിതവും ഇരുട്ടിലാകില്ല. വായനയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർക്കും, ഇപ്പോഴും ഒരു കൈയക്ഷരത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്നവർക്കും ഈ കഥ സമർപ്പിക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
പുസ്തകത്താളിലെ പെൻസിൽ കുറിപ്പുകൾ എന്ത് തരം കഥയാണ്?
ഒരു പഴയ ലൈബ്രറി പുസ്തകത്തിന്റെ മാർജിനിലൂടെ വളരുന്ന, ഹൃദയസ്പർശിയായ ഒരു മലയാളം പ്രണയകഥ (Malayalam Love Story) ആണിത്. വായന, ഏകാന്തത, കാത്തിരിപ്പ്, പ്രതീക്ഷ എന്നിവയാണ് കഥയുടെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ.
ഈ കഥയിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ ആരൊക്കെയാണ്?
പാലക്കാട്ടേക്ക് ട്രാൻസ്ഫർ കിട്ടിയെത്തുന്ന ബാങ്ക് ജീവനക്കാരൻ നന്ദൻ, കാഴ്ചയ്ക്ക് പ്രശ്നം നേരിടുന്ന ടീച്ചർ മീര, ഇരുവരുടെയും നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷിയായ ലൈബ്രേറിയൻ വേലായുധേട്ടൻ എന്നിവരാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ.
കഥയ്ക്ക് സന്തോഷകരമായ അവസാനമാണോ?
അതെ. ഒരുപാട് കണ്ണുനീരിനും കാത്തിരിപ്പിനും ശേഷം പ്രതീക്ഷ നിറഞ്ഞ, മനസ്സു നിറയ്ക്കുന്ന ഒരു അവസാനമാണ് ഈ മലയാളം ചെറുകഥയ്ക്കുള്ളത്.
കൂടുതൽ മലയാളം പ്രണയകഥകൾ വായിക്കാം
ഈ കഥ ഇഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിൽ ഓരു കഥയിലെ മറ്റ് ഹൃദയസ്പർശിയായ പ്രണയകഥകളും വായിക്കൂ: ചുവന്ന കുടയുമായി വന്നവൾ, അവൾ പോയതിന് ശേഷമുള്ള മഴ, അവസാനമായി അവൾ ചിരിച്ച ദിവസം, അവന്റെ മേശപ്പുറത്തെ പഴയ ഡയറി. എല്ലാ കഥകളും ഒരുമിച്ചു കാണാൻ മലയാളം പ്രണയകഥകൾ വിഭാഗം സന്ദർശിക്കൂ.
മലയാള ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും സമ്പന്നമായ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയാൻ Malayalam literature – Wikipedia വായിക്കാം. നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ താഴെ കമന്റ് ആയി എഴുതാൻ മറക്കരുത് – നിങ്ങളുടെ ഓരോ വാക്കും ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു പെൻസിൽ കുറിപ്പാണ്.
